Doelstelling

De wetenschap bevorderen en een brug slaan tussen wetenschap en samenleving. Hiermee houdt de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen zich al sinds 1752 bezig, in iedere periode op een eigentijdse manier.

Geschiedenis

De Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen, het oudste ‘Geleerde Genootschap’ in Nederland, werd op initiatief van een zevental vooraanstaande burgers van Haarlem als Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen opgericht in 1752, met als doel ‘het bevorderen van de wetenschap’ in de ruimste zin. Aanvankelijk was de belangrijkste activiteit het uitschrijven en honoreren van prijsvragen inzake actuele wetenschappelijke vraagstukken. De Maatschappij is sinds 1841 gevestigd in het monumentale Hodshon Huis, Spaarne 17, te Haarlem, recht tegenover haar goede buur Teylers Museum. Het predikaat Koninklijk werd verleend ter gelegenheid van haar 250-jarig bestaan in 2002.

Structuur

De Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen kent vanouds een tweeledige structuur: enerzijds vertegenwoordigers van de samenleving die in de wetenschap geïnteresseerd zijn (directeuren genaamd, nu ruim 400) en anderzijds een groep van wetenschappers (leden genoemd, nu ruim 500 hoogleraren), die verantwoordelijk zijn voor de wetenschappelijke activiteiten van de Maatschappij. Deze tweedeling is tot op de dag van vandaag gehandhaafd. Om contact met buitenlandse geleerde genootschappen te onderhouden worden, op persoonlijke titel, wetenschappers uit andere landen als buitenlandse leden opgenomen. Hun aantal bedraagt momenteel 40.

Prijzen

Prijzen vormen van oudsher de core business van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen. De Hollandsche Maatschappij levert onafhankelijke juryleden voor de beoordeling van wetenschappelijke prestaties. Prijzen en stipendia worden toegekend op allerlei niveau, van profielwerkstukprijzen, via scriptieprijzen en promotieprijzen, tot oeuvreprijzen. Jaarlijks worden circa  140 prijzen uitgereikt tijdens feestelijke en inspirerende bijeenkomsten in het Hodshon Huis.

De Prijsvraag traditie is - in een nieuw jasje - in ere hersteld. Sinds 2010 schrijft de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen jaarlijks in samenwerking met NRC een essaywedstrijd uit over een actueel onderwerp. De bekroonde essays worden gebundeld in een boekje.

De prijzen en stipendia worden financieel mede mogelijk gemaakt door donaties van bedrijven, stichtingen, fondsen, genootschappen en particulieren. Een overzicht van prijzen, stipendia en sponsors vindt u onder de knop Prijzen. 

Lezingen, symposia en publicaties

Binnen de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen vindt uitwisseling van gedachten onder meer plaats door lezingen en informele onderlinge contacten. Standaard worden er driemaal per jaar lezingen gehouden: de Winterlezing - door één der directeuren, de Haarlemse Voordracht - door één der leden, en de Herfstlezing - twee korte lezingen door een directeur en een lid. Een groot aantal van deze lezingen is gepubliceerd.

Sinds 2005 organiseert de Maatschappij ieder jaar de Jan Brouwer Conferentie over een multidisciplinair maatschappijgericht onderwerp. De verslagen van deze conferenties worden ook gepubliceerd.
De 2-jaarlijkse Spaarnelezing, geïntroduceerd in 2015, is een initiatief van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen en Teylers Museum, met als doel wetenschappelijke onderwerpen te delen met een breed publiek.
Nieuw vanaf 2017 zijn debatbijeenkomsten over actuele maatschappelijke vraagstukken, waarvan er een aantal hebben plaatsgehad, bijvoorbeeld over de meetindustrie en over de circulaire economie (samen met de Nationale DenkTank).
Hiernaast worden incidenteel wetenschappelijke lezingen en debatten georganiseerd, veelal in samenwerking met bevriende organisaties, de laatste jaren bijvoorbeeld met de Stichting Beroepseer, het Koninklijke Wiskundig Genootschap, de Maatschappij voor Nijverheid en Handel en de Nederlandse Wetenschapsagenda. 

Een overzicht van alle publicaties vindt u onder de knop KHMW/Publicaties.

Fondsen en stichtingen

Door de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen worden drie stichtingen (Stichting Jan Brouwer Fonds, Dr. Saal van Zwanenberg Stichting en Stichting Eizenga-Van Oosten Fonds) en zeven fondsen op naam (Pieter Langerhuizen Lambertuszoon Fonds, Fonds Van der Knaap, Dr. W.J.E. Voet Fonds, Mr. J.C. Baak Fonds, De Zeeuw-Van Dishoeck Fonds, Wim Drees Fonds en Schouhamer Immink Fonds) beheerd waarover meer kunt lezen onder de knop KHMW/Fondsen en Stichtingen.

Jaarverslag en financiële verantwoording

De jaarverslagen van de Hollandsche Maatschappij zijn rijk geïllustreerd en omvatten naast een verslag van activiteiten en prijzen en een weergave van bijeenkomsten, vele lezenswaardige artikelen. Het meest recente jaarverslag is hieronder in te zien. Eerdere jaarverslagen zijn te downloaden onder de knop KHMW/Publicaties.

Jaarverslag 2018

Een korte financiële verantwoording vindt u meteen hieronder. Meer financiële informatie staat in het jaarverslag. Het gehele financiële verslag is in te zien via het secretariaat.

Financieel Overzicht KHMW 2018

Beleidsplan

Het beleidsplan van de KHMW voor de jaren 2019/2020 is meteen hieronder in te zien.

Beleidsplan KHMW 2019/2020

Bestuur

Het bestuur van de KHMW bestaat uit Prof. dr. L.J. (Louise) Gunning-Schepers, voorzitter, Drs. A.P.H.M. (Linda) Hovius MBA, ondervoorzitter, Mr. R.J. (Rutger) graaf Schimmelpenninck, penningmeester, Jhr. drs. R.M.M. (René) van Rijckevorsel en Jhr. mr. A.A. (Albert) Röell. Informatie over de samenstelling van het secretariaat en adresgegevens vindt u onder de knop Contact.


Protector

Z.M. Koning Willem-Alexander is protector van de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen. Daarmee is een lange traditie voortgezet die de band tussen de Hollandsche Maatschappij en het Huis van Oranje bevestigt.

Nationale DenkTank

De Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen kent sinds 2007 een intensieve samenwerking met Stichting de Nationale DenkTank. De alumni van de NDT worden betrokken bij de activiteiten van de Hollandsche Maatschappij en omgekeerd worden directeuren en leden van de Hollandsche Maatschappij betrokken bij de activiteiten van de NDT. Zo presenteert de NDT elk jaar in oktober bij het Expertforum in het Hodshon Huis zijn eerste analyses aan experts uit overheid, bedrijfsleven en wetenschap en verzorgen leden van de NDT enkele keren per jaar een voordracht of kritische reflectie bij een symposium of prijsuitreiking.

Voorzitters vanaf 1752

1752-1759 Mr. A. de Raet
1759-1762 Mr. P. van Schuylenburch
1762-1777 Mr. C.A. van Sypesteyn
1777-1781 Mr. A. Slicher
1781-1783 Mr. J. Huyghens
1783-1786 Mr. J.F. Parvé
1786-1787 A. Kuits
1787-1809 J.G. Decker
1809-1816 Mr. D.J. Canter Camerling
1817-1837 Mr. J.P. van Wickevoort Crommelin
1851-1856 Jhr. mr. J.P. Teding van Berkhout
1856-1861 Jhr. L.J. Quarles van Ufford
1867-1873 Mr. F.W. baron van Styrum
1874-1886 Jhr. G.F. van Tets
1886-1897 Jhr. mr. J.W.M. Schorer
1897-1913 Mr. G. van Tienhoven
1914-1915 Mr. F.W. van Leeuwen
1915-1940 Mr. dr. A. baron Röell
1940-1966 Dr. J.E. baron de Vos van Steenwijk
1966-1978 Jhr. mr. C.C. van Valkenburg
1978-1985 Dr. mr. L. de Gou
1985-1997 Mr. M. Enschedé
1997-2008 Ir. M.C. van Veen
2008-2016 Prof. dr. A.H.G. Rinnooy Kan
2016-heden Prof. dr. L.J. Gunning-Schepers

Wetenschappelijk secretarissen vanaf 1752

1752-1793 C.C.H. van der Aa
1794-1837 Dr. M. van Marum
1838-1864 Prof. dr. J.G.S. van Breda
1864-1885 Prof. dr. E.H. von Baumhauer
1885-1909 Prof. dr. J. Bosscha
1909-1919 Dr. J.P. Lotsy
1920-1928 Prof. dr. H.A. Lorentz
1928-1939 Prof. dr. A.F. Holleman
1939-1958 Dr. J.A. Bierens de Haan
1958-1969 Prof. dr. ir. R.J. Forbes
1969-1988 Prof. dr. A. Quispel, vanaf 1986 voor de natuurwetenschappen
1986-2004 Prof. dr. D.M. Schenkeveld, geestes- en maatschappijwetenschappen
1988-2004 Prof. dr. A.A. Verrijn Stuart, natuurwetenschappen
2004-2018 Prof. mr. A. Soeteman, geestes- en maatschappijwetenschappen
2004-2015 Prof. dr. G. van Dijk, natuurwetenschappen
2015-heden Prof. dr. A.P. IJzerman, natuurwetenschappen
2018-heden Prof. dr. R.B. Andeweg, geestes- en maatschappijwetenschappen

Ereleden

Z.K.H. Prins Hendrik der Nederlanden (1927)
Prof. dr. A.F. Holleman (1939)
Dr. J.E. baron de Vos van Steenwijk (1966)
Jhr. F.J.E. van Lennep (1974)
Jhr. mr. C.C. van Valkenburg (1978)
Dr. mr. L. de Gou (1985)
Jhr. mr. B.W.F. van Riemsdijk (1992)
Mr. M. Enschedé (1997)
G.W. baron van der Feltz (2007)
Ir. M.C. van Veen (2008)
Prof. dr. A.H.G. Rinnooy Kan (2016)

KHMW-Eizenga beurzen


Met ingang van 2019 stelt de Koninklijke Hollandse Maatschappij der Wetenschappen, uit de nalatenschap van Prof. dr. W. Eizenga, jaarlijks maximaal vijf beurzen van elk 50.000 USD ter beschikking voor een MBA of een studie economie op graduate niveau in de Verenigde Staten. Het beurzenprogramma wordt namens de KHMW uitgevoerd door het Fulbright Center. Meer weten.

Royal Holland Society of Sciences and Humanities

The Royal Holland Society of Sciences and Humanities was established in 1752 by seven distinguished burghers of the city of Haarlem, in the then Republic of the United Provinces of the Netherlands, in order to promote science (in the broadest sense, including the ‘arts’). It is the oldest learned society in the country today and is constituted as a dual body comprising approximately 380 science promoters (known as directors) and about 480 scholars (known as members), drawn from the natural sciences, the humanities and the social sciences. Links with institutions outside the Netherlands are maintained - on a personal basis - by the appointment of foreign members, currently numbering about 40 persons.

Thanks to its unusual structure, the Society can act as an effective meeting place for leading persons from within and outside academia. It is also in a unique position to provide independent judgement in many fields and does this by serving in the review process for a number of prestigious awards and fellowships. The awards and scholarships are financed by donations from companies, foundations, funds and societies.

Within the Royal Holland Society, exchange of thoughts takes place through lectures and informal interactions. Recurring lectures are held three times a year: the Winter Lecture - by one of the directors, the Haarlem Presentation - by one of the members, and the Autumn Lecture - two short lectures by a director and a member. A large number of these lectures have been published.

The 2-yearly Spaarne Lecture, introduced in 2015, is an initiative of the Royal Holland Society together with its good neighbor Teylers Museum, to share scientific topics with a broad audience. In addition, incidental scientific lectures and debates are organized, often in collaboration with connected organizations.

In 1841 the Society acquired the palatial Hodshon House on the river Spaarne in Haarlem. It was built in 1795 in the eclectic style of that period and has served as its seat ever since.